NatureBank - Τοπίο (ΤΙΦΚ) - Ψηλορείτης (Ίδη)

Στοιχεία Τόπου

Επίπεδα τόπων:
Επιλογές:

Σχεδίαση επιφανειών
Κωδικοί τόπων
Οικισμοί

Χαρτογραφικό υπόβαθρο:

Open cycle map
Open Street map
Κτηματολόγιο Α.Ε.

Γενικά Στοιχεία

Όνομα Ψηλορείτης (Ίδη)
Κατηγορία Τόπου Τοπίο (ΤΙΦΚ)
Κωδικός Τόπου AT6011008
Κύριος Χαρακτήρας
Βιότοπος
Φυσικό Τοπίο
Δομημένο Τοπίο
Διοικητική Υποδιαίρεση Νομός Ρεθύμνου
Δήμος-Κοινότητα
Συνολική Έκταση (ha) 1136.89
Χερσαία Έκταση (ha)
Συνολική Περίμετρος (km) 20.3
Μέγιστο Υψόμετρο (m)
Ελάχιστο Υψόμετρο (m)
Ένταξη στο Υπάρχον Θεσμικό Πλαίσιο
Αρχαιολογικός Χώρος
Δίκτυο NATURA-2000
Περιοχή Προστασίας Ορνιθοπανίδας

Χαρακτηριστικά

Τύπος Τοπίου
Αρχαιολογικός Χώρος
Βραχώδεις Σχηματισμοί/Ορθοπλαγιές
Λειβάδι/Ξέφωτο
Μακία
Ορεινό Τοπίο
Ορεινός Βοσκότοπος
Οροπέδιο
Πλαγιά βουνού
Φαράγγι
Φρυγανότοπος
Κλίμα
Ισχυροί άνεμοι
Μεγάλη ηλιοφάνεια
Ομίχλη/χαμηλή νέφωση
Συχνές χιονοπτώσεις
Γεωλογία

Πλακώδεις ασβεστόλιθοι επωθημένοι σε ασβεστόλιθους της σειράς Γαβρόβου-Τριπόλεως που εμφανίζονται στις νότιες και ανατολικές πλαγιές.

Περιγραφή Τόπου

Ο ασβεστολιθικός όγκος του Ψηλορείτη καταλαμβάνει το κεντρικό τμήμα της Κρήτης και αποτελείται από μία σχεδόν ενιαία οροσειρά που εκτείνεται από ΒΔ προς ΝΑ με απότομες πλαγιές (κυρίως προς Ν), κωνοειδείς κορυφές και καρστικά βυθίσματα (δολίνες) που σχηματίζουν μικρά οροπέδια. Η υψηλότερη κορυφή, ο Τίμιος Σταυρός (2456 μ) βρίσκεται στο δυτικό τμήμα του ορεινού όγκου και περιβάλλεται από μία σειρά κορυφών με υψόμετρο πάνω από 2000 μ. Η οροσειρά χωρίζει την κοιλάδα του Μηλοποτάμου στα βόρεια, από την κοιλάδα του Αμαρίου και την πεδιάδα της Μεσαράς στα νότια. Πάνω από τη ζώνη της εληάς και ως την άδενδρη ζώνη (750-1500 μ), η βλάστηση είναι αραιή και αποτελείται από φρύγανα και συστάδες από πουρνάρια και κυπαρίσσια. Στις νότιες πλαγιές υπάρχουν και μεμονωμένες συστάδες από τραχεία πεύκη. Το μεγαλύτερο μέρος του έτους (Οκτώβριο-Ιούνιο), η ζώνη πάνω από τα 1500 καλύπτεται από χιόνι. Οι πλαγιές του Ψηλορείτη χρησιμεύουν παραδοσιακά ως θερινοί βοσκότοποι για των ημινομαδική αιγοπροβατοτροφία. Χαρακτηριστικά είναι τα "μιτάτα", κυκλικές θολωτές κατασκευές από ξερολιθιά που χρησίμευαν ως καταφύγια, αποθήκες και χώροι όπου έπηζαν το τυρί οι κτηνοτρόφοι.

Κατάσταση Τόπου
Εγκατάλειψη οικισμών
Τάση Κατάστασης Τόπου
Ιστορία και εξέλιξη του τόπου

Ο Ψηλορείτης ήταν κτηνοτροφικό και θρησκευτικό κέντρο από την Προμινωϊκή εποχή. Η Ζύμινθος, το Ιδαίο Άντρο και το Σπήλαιο των Καμαρών είναι οι γνωστότεροι αρχαιολογικοί χώροι.

Σημεία με καλή Θέα

Από όλα τα υψηλά σημεία προς τις κορυφές.

Μονοπάτια Περίπατοι

Από το οροπέδιο της Νίδας προς τον Τίμιο Σταυρό, προς Σπήλαιο Καμαρών και προς Κουρούτες.


Αξίες

Οικολογική Αξία
Ασπόνδυλα
Ενδημικά Είδη
Θηλαστικά
Πτηνά
Σημαντικό Οικοσύστημα
Σπάνια Είδη Πανίδας
Σπάνια Είδη Χλωρίδας
Τοπικά Ενδημικά Είδη
Τρωτά Είδη Πανίδας
Τρωτά Είδη Χλωρίδας
Κοινωνικοοικονομική/πολιτιστική Αξία
Αρχαιολογικό Ενδιαφέρον
Γεωλογικό Ενδιαφέρον
Λαογραφικό Ενδιαφέρον
Παρατήρηση πανίδας
Παρατήρηση χλωρίδας
Τουριστικό ενδιαφέρον
Φυσιολατρικό ενδιαφέρον
Αισθητική Αξία
Ενδιαφέροντα Φυσικά, Οικολογικά, Γεωμορφολογικά Στοιχεία
Ιδιαίτερη Φυσική Ομορφιά
Καλαίσθητα Ανθρωπογενή Στοιχεία
Πανοραμική θέα
Σπάνιος Τύπος Τοπίου
Σχόλιο για τις αξίες

Η παρουσία του ανθρώπου στον Ψηλορείτη είναι ιδιαίτερα έντονη και η βόσκηση παίζει καθοριστικό ρόλο στην ισορροπία του οικοσυστήματος.


Κίνδυνοι

Απειλές/διαταραχές
Βοσκή
Κυνήγι
Οδοποιϊα
Χιονοδρομία
Σχόλιο για τις απειλές-διαταραχές

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η υπερβόσκηση και η διάνοιξη δρόμων για τους κτηνοτρόφους.

Τρωτότητα

Το άδενδρο τοπίο είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στις ανθρώπινες παρεμβάσεις.

Προτεραιότητα προστασίας Πολύ Επείγουσα

Πανίδα και Χλωρίδα

Χαρακτηριστικά Ενδιαιτήματα
Γυμνοί βράχοι, κρημνοί ενδοχώρας
Θαμνώνας σκληρόφυλλων (Μεσογειακή Μακία)
Ιθαγενές δάσος κωνοφόρων
Λιθώνας
Σπήλαια
Φρύγανα
Αξιόλογα Φυτά
Alyssum fallacinum
Arum idaeum
Asperula idaea
Astragalus idaeus
Biarum davisii davisii
Cephalanthera cucullata
Crepis auriculifolia
Crepis sibthorpiana
Cupressus sempervirens (Κυπαρίσσι)
Epipactis cretica
Eryngium ternatum
Hypericum jovis (Υπερικό του Δία)
Orchis prisca
Origanum dictamnus
Tragopogon lassithicus
Αξιόλογα Θηλαστικά
Αξιόλογα Πτηνά
Alectoris chukar (Νησιώτικη πέρδικα)
Aquila chrysaetos chrysaetos (Χρυσαητός)
Falco eleonorae (Μαυροπετρίτης)
Falco peregrinus peregrinus (Πετρίτης)
Gypaetus barbatus aureus (Γυπαητός)
Gyps fulvus (Όρνιο)
Hieraaetus fasciatus (Σπιζαητός)
Pyrrhocorax pyrrhocorax docilis (Κοκκινοκαλιακούδα)
Αξιόλογα Αμφίβια / Ερπετά
Αξιόλογα Ψάρια
Αξιόλογα Ασπόνδυλα
Σχόλια για τα είδη