Στοιχεία Τόπου

Επίπεδα τόπων:
Επιλογές:

Σχεδίαση επιφανειών
Κωδικοί τόπων
Οικισμοί

Χαρτογραφικό υπόβαθρο:

Open cycle map
Open Street map
Κτηματολόγιο Α.Ε.

Γενικά Στοιχεία

Όνομα Παντέλι, Πλάτανος, Αγ. Μαρίνα Λέρου
Κατηγορία Τόπου Τοπίο (ΤΙΦΚ)
Κωδικός Τόπου AT5010079
Κύριος Χαρακτήρας
Βιότοπος
Φυσικό Τοπίο
Δομημένο Τοπίο
Διοικητική Υποδιαίρεση Νομός Δωδεκανήσου
Δήμος-Κοινότητα Λέρου
Συνολική Έκταση (ha) 242.56
Χερσαία Έκταση (ha) 242.0
Συνολική Περίμετρος (km) 8.0
Μέγιστο Υψόμετρο (m) 100.0
Ελάχιστο Υψόμετρο (m)
Ένταξη στο Υπάρχον Θεσμικό Πλαίσιο
Διατηρητέος Οικισμός/Διατηρητέα Κτίσματα
Ιστορικός Τόπος
Παραδοσιακός Οικισμός
Τοπίο Ιδιαιτέρου Φυσικού Κάλλους
Χώρος Ειδικής Κρατικής Προστασίας

Χαρακτηριστικά

Τύπος Τοπίου
Αμμώδης Παραλία / Αμμοθίνες
Αμφιθεατρικός οικισμός πάνω από κόλπο
Αρχαιολογικός Χώρος
Βραχώδης Ακτή
Βυζαντινά/Μεσαιωνικά κτίσματα
Εκκλησίες/Μοναστήρια
Κτίσματα Τουρκοκρατίας
Μικτές Καλλιέργειες με Φυτοφράκτες/Περιβόλια
Νεώτερα κτίσματα
Οικισμός γραμμικός κατά μήκος δρόμου
Οικισμός με κυρίαρχο στοιχείο δρόμο
Οικισμός με κυρίαρχο στοιχείο εκκλησία
Οικισμός με κυρίαρχο στοιχείο κάστρο
Οικισμός σε αντίθεση με φυσικό τοπίο (π.χ. ασβέστης, κεραμίδι)
Οικισμός σε πλαγιά λόφου
Κλίμα
Αραιές βροχοπτώσεις
Μέτρια ηλιοφάνεια
Μεγάλη υγρασία
Γεωλογία
Περιγραφή Τόπου

Οι τρεις οικισμοί, ενωμένοι πλέον απλώνονται, ακολουθώντας το ανάγλυφο του εδάφους, μεταξύ δύο όρμων (του λιμανιού της Αγ. Μαρίνας και του όρμου του Παντελιού) και σε δύο λόφους (ο ένας με κάστρο στην κορυφή). Η Αγ. Μαρίνα είχε ως αρχικό πυρήνα το κάστρο με τα πρώτα σπίτια μέσα και έξω απ΄αυτό. Σήμερα ο οικισμός εκτείνεται μεταξύ κάστρου και υψώματος Μεροβιγλίου, μέχρι τη θάλασσα, χωρίς ενιαία διάρθρωση δρόμων, αλλά με πυκνά τμήματα προς κάθε κατεύθυνση, ανάλογα με τις κλίσεις του εδάφους. Ανάμεσα στις πυκνοκατοικημένες γειτονιές έχουμε μεγαλύτερες ιδιοκτησίες, ελεύθερους χώρους, πράσινο, αρχοντικά με κήπους, περιβόλια, χωράφια, αραιά σπίτια. Η κεντρική πλατεία της Αγ. Μαρίνας έχει το μοναδικό πλατάνι του νησιού. Ο οικισμός του Πλατάνου έχει ως κέντρα το ψαράδικο λιμάνι Παντέλι προς νότο και το λιμάνι της Αγ. Μαρίνας προς βορρά. Αναπτύσσεται γραμμικά κατά μήκος κεντρικών δρόμων που το ενώνουν με το υπόλοιπο νησί και κατά μήκος αυτών έχει γραμμικό εμπορικό κέντρο που ενώνει τη πλατεία του με το λιμάνι της Αγ. Μαρίνας.

Κατάσταση Τόπου Καλή
Εγκατάλειψη οικισμών
Τάση Κατάστασης Τόπου Σταθερότητα/Συντήρηση
Ιστορία και εξέλιξη του τόπου

Το περιβάλλον διαμορφώθηκε από την αστική κοινωνία των ομογενών που έφεραν το νεοκλασσικισμό και μετάλλαξαν το μεσαιωνικό χωριό σε μικρή κωμόπολη αστικού χαρακτήρα. Αργότερα Ιταλοί μηχανικοί φέρνουν στοιχεία μιλιταριστικής αρχιτεκτονικής και προοδευτικών τάσεων του μεσοπολέμου και του Bauhaus.

Σημεία με καλή Θέα

Από το κάστρο. Από τον οικισμό του Πλατάνου που είναι αμφιθεατρικός προς τη θάλασσα.

Μονοπάτια Περίπατοι

Διαδρομή από το Παντέλι ή από τον Πλάτανο προς το Κάστρο.


Αξίες

Οικολογική Αξία
Κοινωνικοοικονομική/πολιτιστική Αξία
Αρχαιολογικό Ενδιαφέρον
Θρησκευτικό ενδιαφέρον
Ιστορικό Ενδιαφέρον
Ιστορικός / Πολιτισμικός Τουρισμός
Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική
Τουριστικό ενδιαφέρον
Υπαρξη Βιομηχανικού Μνημείου
Αισθητική Αξία
Ενδιαφέροντα Φυσικά, Οικολογικά, Γεωμορφολογικά Στοιχεία
Ιδιαίτερη Φυσική Ομορφιά
Καλαίσθητα Ανθρωπογενή Στοιχεία
Πανοραμική θέα
Σχόλιο για τις αξίες

Το νησί χρησιμοποιήθηκε την περίοδο του εμφυλίου και της δικτατορίας ως τόπος εξορίας. Ο οικισμός Αγ. Μαρίνας-Πλατάνου είναι πρωτεύουσα της Λέρου και ο μοναδικός παραδοσιακός οικισμκός στο νησί. Εδώ υπάρχει συνύπαρξη νεοκλασσικής και νησιώτικης αρχιτεκτονικής. Έχουμε εκκλησίες και αρχοντικά μεγάλης αξίας, ενώ στην Αγ. Μαρίνα υπάρχει το Μπούρτζι (ρωμαϊκό φρούριο) στην είσοδο του λιμανιού, καθώς και αλευρόμυλος, δείγμα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής των αρχών του αιώνα.


Κίνδυνοι

Απειλές/διαταραχές
Αλλη απειλή/διαταραχή
Αναψυχή
Κυκλοφορία Οχημάτων
Μηχανοκίνητα τροχοφόρα
Οδοποιϊα
Οικοδόμηση
Στύλοι ΔΕΗ, ΟΤΕ κλπ.
Τουρισμός
Σχόλιο για τις απειλές-διαταραχές

Στην κεντρική πλατεία του οικισμού της Αγίας Μαρίνας έχουμε τεράστια, για την κλίμακα του χώρου, κυκλοφορία τροχοφόρων που κατακερματίζει την κοινωνική της λειτουργία, ενώ η οικοδομική δραστηριότητα αλλοίωσε το χαρακτήρα της σαν πλατεία.

Τρωτότητα

Η σημερινή αστικοποίηση του χώρου καταστρέφει με τις διαδικασίες της τα παραδοσιακά στοιχεία του πολεοδομικού πλέγματος των οικισμών, παρά τις νομοθεσίες για "διατήρηση".

Προτεραιότητα προστασίας Πρωτεύουσα

Πανίδα και Χλωρίδα

Χαρακτηριστικά Ενδιαιτήματα
Αμμοθίνες και αμμώδης παραλία
Αστικά πάρκα και μεγάλοι κήποι
Καλλιέργειες
Παραλία με χαλίκια ή πέτρες
Περιβόλια, φυτείες δένδρων
Αξιόλογα Φυτά
Αξιόλογα Θηλαστικά
Αξιόλογα Πτηνά
Αξιόλογα Αμφίβια / Ερπετά
Αξιόλογα Ψάρια
Αξιόλογα Ασπόνδυλα
Σχόλια για τα είδη